Linienie to jeden z najbardziej „włochatych” etapów w życiu każdego opiekuna psa. Kiedy sierść pojawia się dosłownie wszędzie, łatwo zapomnieć, że to naturalny i potrzebny proces. Wyjaśniamy, skąd się bierze, ile trwa i jak zadbać o psa — oraz o porządek w domu.
Tekst: inż. zootechnik EWA ZACZYŃSKA, groomer, behawiorysta,
Salon Pielęgnacji Psów ALADOR Tarnów
Czym jest linienie
Linienie to naturalny proces adaptacji morfologicznej do zmiennego układu warunków pogodowych, przez który przechodzi większość psów. Polega na cyklicznej (sezonowej) wymianie okrywy włosowej. Podstawowym celem tego mechanizmu jest dostosowanie gęstości psiej sierści do sezonowych zmian temperatury otoczenia. I chociaż dla opiekunów etap ten jest bardzo uciążliwy (niekończące się sprzątanie domu i wyczesywanie pupila), to jest konieczny dla utrzymania psiego organizmu w dobrej kondycji, niezależnie od pory roku. Linienie objawia się wzmożonym zrzucaniem włosa. Konsekwencją jest duża ilość wszechobecnych kłaczków – na podłodze, pod meblami, na dywanach, w pościeli czy na ubraniach opiekunów. Jest to typowa oznaka intensyfikacji wymiany sierści. Okrywa włosowa w tym czasie traci swoje walory estetyczne – matowieje, mogą tworzyć się kołtuny. Może też nastąpić przejściowa zmiana koloru sierści – szczególnie widoczne jest to u czarnych psów, u których włos nabiera brązowej barwy. Bardzo często występują objawy towarzyszące, np. psy mogą odczuwać świąd, który prowadzi do drapania się. Opiekunowie zauważają niekiedy zmiany w zachowaniu swoich podopiecznych: zmęczenie oraz wzrost apetytu.
Sezonowej wymiany sierści nie da się uniknąć. Mając świadomość nieuchronności tego zjawiska, warto poświęcić więcej czasu na pielęgnację psa. Pomoże to ograniczyć bałagan
w domu i wesprze zdrowie czworonożnych przyjaciół.
Które psy linieją najbardziej, a które najmniej
Zakres linienia w dużej mierze zależy od rasy i rodzaju sierści. Najintensywniej linieją psy z gęstą, podwójną okrywą włosową. W ich przypadku sierść składa się z dwóch warstw: miękkiego, gęstego podszerstka (izolacja termiczna) oraz z włosa okrywowego (nieco sztywniejszego, stanowiącego ochronę przed wilgocią). Psy z takim typem okrywy intensywnie linieją dwa razy do roku (wiosną i jesienią). Do ras, które linieją dwa razy, należą przede wszystkim: Owczarek niemiecki, Border collie, Akita Inu, Welsh Corgi, Golden Retriever, Alaskan Malamut, Husky Syberyjski, Samojed, Chow chow. Oddzielną grupę stanowią psy z sierścią krótką posiadające podszerstek. Są to: Mops, Labrador retriever, Dalmatyńczyk, Mastif, Buldog francuski, Jamnik, Dog niemiecki. U psów tych również zachodzi proces wymiany, lecz ze względu na krótszy włos i zdecydowanie mniejszą ilość podszerstka, nie jest to tak spektakularne, jak w przypadku wspomnianych wcześniej ras. Niestety psy te linieją przez cały rok! Wypadanie włosa nie jest w ich przypadku uwarunkowane zmianami pór roku.
Psy o sierści jednowarstwowej – jedwabistej
Ze względu na brak podszerstka wypadający włos jest mało zauważalny – ujawnia się w postaci luźnych, pojedynczych kłaczków przez cały rok. Dlaczego ten typ okrywy zalicza się do najmniej liniejących? Taki włos rośnie długo, bez wyraźnego cyklu sezonowego (brak jest odrębnych okresów linienia). Do tej grupy zaliczają się: Maltańczyk, Bichon frise, Pudel, Hawańczyk, Shih tzu. Rasy te odznaczają się bardzo długą fazą anagenu (wzrostu włosa), np. u pudli włos rośnie od dwóch do czterech lat, zanim wypadnie.
Psy o sierści kręconej, lokowanej
Odrębną grupę stanowią psy o sierści kręconej, lokowanej, np. Lagotto Romagnolo, Portugalski, pies dowodny, Owczarek bergamasco. Pomimo że ich okrywa włosowa składa się z włosa okrywowego i podszerstka, to ze względu na ich kędzierzawą strukturę nie przechodzą radykalnego okresu linienia. Martwe włosy pozostają w okrywie – wplatają się w zdrowy włos. I choć optycznie ilość wypadającego włosia jest minimalna (pozornie włos nie wypada), to zachodzi konieczność systematycznego wyczesywania i mechanicznego usuwania martwego włosa. W przeciwnym wypadku okrywa ulega filcowaniu.
Jak długo trwa linienie i kiedy występuje
Większość psów linieje dwa razy do roku – na wiosnę (marzec-maj) i jesienią (wrzesień-listopad). Wtedy psi organizm przygotowuje się odpowiednio do ciepłych lub zimnych pór roku. Dokładne terminy rozpoczęcia wymiany sierści zależą od klimatu i długości dnia. Intensywność linienia zależy od wieku, stanu zdrowia, wspomnianego wcześniej rodzaju okrywy włosowej oraz indywidualnych predyspozycji. Czas trwania jest różny, ale zwykle zajmuje od dwóch do sześciu tygodni.
Sezonową zmianę okrywy włosowej inicjują dwa czynniki: długość dnia i temperatura otoczenia. Wiosną, gdy dzień staje się coraz dłuższy, a temperatura powietrza wzrasta, następuje adaptacja do cieplejszej pory roku. Gruba sierść, która zabezpiecza przed zimnem, wymieniana jest na lżejszą. Odwrotnie dzieje się jesienią. Organizm przygotowujący się do zimniejszych miesięcy wytwarza grubszą warstwę izolacyjną.

Regularne wyczesywanie psa w czasie linienia pomaga usunąć martwy podszerstek, poprawia kondycję skóry i ogranicza ilość sierści w domu.
Nadmierne linienie – kiedy konsultować się z weterynarzem
Nadmierna czy długotrwała utrata włosa bez innych zmian na skórze nie jest powodem do niepokoju. Już sam fakt przebywania psa w ogrzewanym pomieszczeniu może wywołać obfite linienie. Jednak są pewne sygnały alarmowe, które powinny skłonić opiekuna do wizyty z psem w lecznicy weterynaryjnej. Przykładowo: gdy wypadaniu sierści towarzyszą miejscowe wyłysienia (alopecja), podrażnienia i zaczerwienienie skóry, uporczywy świąd, powodujący kompulsywne drapanie, wylizywanie się czy wygryzanie.
Sygnałami alarmowymi (przy równoczesnym gubieniu sierści) są: łuszcząca się sucha skóra (łupież), przetłuszczający się włos (łojotok), strupki. Wskazaniem do wizyty jest też nieprzyjemny zapach czy zmiany w zachowaniu psa: apatia, brak apetytu, nadmierne pragnienie (polidypsja), połączone z częstym oddawaniem moczu (poliuria).
Podłoże zmian może być różne: choroby dermatologiczne, zaburzenia hormonalne, niedobory pokarmowe, alergie, pasożyty zewnętrzne itp. Opiekun nie jest w stanie prawidłowo ich rozpoznać i odpowiednio zareagować. Dlatego po zaobserwowaniu niepokojących objawów, należy zasięgnąć porady u lekarza weterynarii.
Czy pies może linieć cały rok
Odpowiedź jest bezdyskusyjna – zdecydowanie tak. Zwłaszcza na zurbanizowanych terenach o wysokiej kulturze kynologicznej jest to coraz powszechniejsze zjawisko. Dotyczy to psów, które całe życie spędzają w warunkach domowych. Budynek mieszkalny cechuje się niezmiennymi warunkami środowiskowymi: sztuczne oświetlenie, regularna temperatura, klimatyzacja. Pomimo tych komfortowych warunków zaburzony zostaje cykl naświetlania oraz zmian dobowych czy sezonowych. U psów zmianie ulega rytm biologiczny, który dzikim przodkom oraz psom przebywającym na zewnątrz dyktował optymalne pory na wymianę sierści. W wyniku zmian warunków życia u psów domowych zamiast wyraźnych faz linienia występuje nieustanne wypadanie sierści.
Dlaczego pies się drapie
Uczucie swędzenia towarzyszy wzmożonym procesom regeneracji skóry oraz intensywnemu cyklowi wzrostu nowych włosów. Pies drapie się też z powodu dyskomfortu wywołanego przez martwe włosy, które wplotły się w zdrową sierść i powodują uczucie kłucia i swędzenia. Inny rodzaj subiektywnego poczucia braku wygody wywołują kołtuny. Również w tym przypadku luźny, wypadający podszerstek zaczyna się zbijać w węzły z włosem okrywowym. Plątanina ta, przy braku pielęgnacji, zacieśnia się, powoduje ból i pieczenie, zwłaszcza w miejscach wrażliwych (pachwiny, brzuch). Natomiast twarde płaty sfilcowanej sierści tworzą warstwę nieprzepuszczalną dla powietrza, co utrudnia wentylację skóry. Konsekwencją są podrażnienia i świąd. Inne przyczyny drapania to przesuszona skóra, zwłaszcza po okresie zimowym. Jest to następstwo przebywania w ogrzewanych pomieszczeniach o niskiej wilgotności. Tak więc w większości przypadków ten niekomfortowy stan prowokują sami opiekunowie. Regularne wyczesywanie oraz kąpiel z użyciem nawilżających kosmetyków znacznie zmniejszy odczuwanie swędzenia.
Dlaczego pies bywa zmęczony
Linienie to proces fizjologiczny w znacznym stopniu obciążający psi organizm. Intensywny wzrost nowego włosa i pozbycie się „starej” sierści w bardzo krótkim czasie pochłania ogromne zasoby energetyczne. Ponadto wymiana okrywy włosowej zachodzi w miejscach o dużych wahaniach temperatury i zmian fotoperiodu. Pies traci znaczną ilość energii na termoregulację. Organizm potrzebuje więcej wypoczynku i snu, by zrekompensować duże wydatki energii.
Nie bez znaczenia na samopoczucie psa mają zmiany behawioralne wywołane przez swędzenie skóry, uczucie ciężkości i zaleganie okrywy włosowej. Pies wtedy drapie się, wygryza, tarza po dywanach, ociera o meble i ściany, próbując pozbyć się luźnych włosów. Zwierzę staje się niespokojne, drażliwe. Stres jest jedną z przyczyn obniżenia poziomu energii i uczucia wyczerpania. Dlatego należy ograniczyć aktywność i pozwolić pupilowi na dłuższy wypoczynek.
Dlaczego pies ma większy apetyt
Wymiana sierści jest procesem energochłonnym. Łączy się też ze zwiększonym zapotrzebowaniem na składniki odżywcze – głównie białko, ale także witaminy, cynk, krzem, kwasy Omega-3, żelazo i biotynę. Stymulują one wzrost włosów, aktywują mieszki włosowe, poprawiają mikrokrążenie skóry. Wzrost nowych włosów powoduje, że metabolizm psa podkręca się, a przez to wzmaga się uczucie głodu, zostaje pobudzony apetyt. Czasami źródłem wzmożonego apetytu są wspomniane wcześniej zmiany behawioralne. Przy nadmiarze negatywnych emocji (niepokój, drażliwość, stres) pies może potraktować jedzenie jako „zastępcze źródło przyjemności”.
Jak poradzić sobie z sierścią w domu?
Psi włos podczas fazy linienia jest wszechobecny. Na szczęście istnieją sposoby, by choć częściowo pozbyć się wszędobylskich kłaczków.
1. Odkurzanie z turboszczotką
Regularne odkurzanie to podstawa. Końcówka do odkurzacza typu turboszczotka łatwo usuwa sierść nawet z gęstych dywanów. Wyciągnie sierść wbitą w wykładziny i tapicerkę meblową. Dobrym rozwiązaniem będzie również robot sprzątający, który na bieżąco usuwa sierść z podłogi, docierając nawet do trudnodostępnych zakamarków.
2. Rolki i rękawice
Rolki samoprzylepne świetnie nadają się do czyszczenia ubrań. Są idealne do stosowania na kocach i sofach. Zbierają sierść, nie uszkadzając delikatnego materiału. Wystarczy kilka razy pociągnąć rolką. Równie skutecznym, a przy tym prostym rozwiązaniem, są rękawiczki jednorazowe – najlepiej lateksowe. Dobrze sprawdzają się też rękawice gospodarcze. Wystarczy nałożyć rękawice na ręce, zwilżyć je wodą i pocierać materiał (np. ubranie). Rękawica ściąga sierść, która zbija się w kłębek. Taką zbitą kępkę można łatwo usunąć. Jest to najprostszy sposób dostępny dla każdego opiekuna. Takiej rękawiczki można szybko użyć do przetarcia bluzy lub spodni, zarówno w domu, jak i na spacerze.
3. Preparaty antystatyczne
Spraye i płyny antystatyczne do mebli, powierzchni plastikowych czy odzieży pomagają utrzymać czystość. Zabezpieczają powierzchnie oraz odzież przed nadmiernym przyciąganiem i przywieraniem psiej sierści. Ułatwiają także jej usuwanie.
4. Tkaniny obiciowe typu pet-friendly
Szczęśliwi posiadacze zwierząt domowych podczas zakupu fotela czy sofy powinni mieć na uwadze, że ich pupil prędzej czy później doceni wygodę nowego mebla. Dlatego dobrze jest wybierać meble, w których stosuje się odpowiedniego typu obicia. Ta nowoczesna technologia zapobiega wbijaniu się sierści głęboko w strukturę tkaniny, dzięki czemu usuwanie sierści staje się łatwiejsze. Wystarczy przetrzeć powierzchnię sofy ściereczką lub rolką.
Artykuł z magazynu PUPIL numer 1(41)/2026
