Owczarek szkocki to jedna z najbardziej rozpoznawalnych ras na świecie. Symbol elegancji, inteligencji i wrażliwości. Jego harmonijny wygląd, szlachetna sylwetka i wierne spojrzenie sprawiają, że trudno przejść obok niego obojętnie. Collie to jednak nie tylko piękno – to także doskonały pies do pracy, oddany towarzysz rodziny i zwierzę o ponadprzeciętnej inteligencji. W rozmowie z hodowcami, którzy od lat są zakochani w tej rasie, zagłębiamy się w świat owczarków szkockich.
Od kiedy prowadzą Państwo hodowlę owczarków szkockich i jak rozpoczęła się Wasza przygoda?
Hodowlę owczarków szkockich prowadzimy stosunkowo niedługo, ale w rasie zakochani jesteśmy od zawsze. Od dziecka marzyliśmy o „Lassie”, a osiem lat temu to marzenie się spełniło, kiedy w naszym domu pojawił się Gloin z hodowli „Lohrien” Pani Beaty Ziemnickiej. Od razu urzekł nas swoją urodą i osobowością. Szybko rozkochał nas w sobie i dał początek naszej przygodzie z hodowlą psów rasowych. Pomimo że w naszej hodowli obecne są również inne rasy psów, to on był tym pierwszym i zawsze będziemy wspominać dzień, kiedy zawitał do naszego domu.
Fotograf Daniel Kacper Ziemnicki
Jakie rasy obecne są w Państwa hodowli?
Oprócz owczarków szkockich w naszej hodowli mamy także owczarki szetlandzkie i mastify tybetańskie.
Wróćmy do owczarków szkockich. Jakie są psy tej rasy? Czym się charakteryzują?
Gdy spotkamy Collie na swojej drodze, nie ma możliwości, by przejść obok niego obojętnie. Pies ten jest idealnym połączeniem harmonii i urody na najwyższym poziomie. A przy tym cały czas pozostaje psem idealnym do pracy. Gdy owczarek szkocki spojrzy na nas i nasz wzrok się spotka, od razu będziemy zdani na chwilę refleksji, ponieważ już sama głowa przez jej kształt, wielkość, osadzenie oczu oraz uszu pokazuje nam, że mamy do czynienia z psem pełnym gracji. Poza wyglądem jest to rasa o ponadprzeciętnej inteligencji, szybko się uczy oraz ma znakomitą pamięć. Jest też psem bardzo empatycznym, potrafi dzielić z człowiekiem swoje radości, jak i smutki. Collie jest łatwy w ułożeniu i uwielbia pracę z człowiekiem, co czyni go psem bardzo rodzinnym.
Proszę opowiedzieć o historii rasy.
Najbardziej powszechna teoria głosi, iż owczarki szkockie powstały z psów przywiezionych do Szkocji przez Rzymian, które Szkoci zaczęli krzyżować ze swoimi psami. Owczarki szkockie Collie były najpopularniejszymi psami pasterskimi w Szkocji. Prawdopodobnie nazwa „collie” pochodzi od szkockiej rasy owiec, która wyróżnia się czarną głową i nogami. Słowo „col” w języku anglosaskim znaczy „czarny”. Pierwsze psy owczarskie były właśnie koloru czarno-białego. Pierwszy klub rasy powstał w 1840 roku, a w 1858 roku owczarek szkocki długowłosy został uznany za rasę. Dzięki Królowej Wiktorii i jej zauroczeniu rasą owczarki szkockie zaczęły cieszyć się dużą popularnością. W Polsce pierwsze psy tej rasy pojawiły się w 1924 roku. Dzisiejsze Collie rzadziej spotykane są w roli psów pasterskich, za to cieszą się dużą uwagą jako oddane psy rodzinne. Obecnie owczarek szkocki Collie występuje w trzech kolorach: śniady, tricolor i blue-merle.
Co należy wziąć pod uwagę, gdy chcemy zdecydować się na psa tej rasy?
Gdy decydujemy się na psa tej rasy, musimy wziąć pod uwagę, iż owczarek szkocki jest psem bardzo inteligentnym i pragnącym kontaktu z człowiekiem. Mimo iż jest psem pasterskim, to umie dopasować się do trybu życia rodziny i nie potrzebuje nadmiernych aktywności fizycznych. Aby być szczęśliwym, nie musi przebiec dziennie kilkunastu kilometrów. Dla owczarka szkockiego ważny jest kontakt i praca z człowiekiem. Oczywiście, jeśli chcemy, to pies ten świetnie odnajdzie się w psich sportach, ale wspólny spacer i leżenie razem na kanapie już zaspokoi jego potrzeby. Jeśli dołożymy na spacerze trochę zadań, aby pies mógł wykorzystać swoją inteligencję, będzie idealnie.
Jak wygląda proces wychowania szczeniaka owczarka szkockiego?
Ważnym elementem w procesie wychowania owczarka szkockiego (podobnie jak szczeniaków innych ras) jest odpowiednia socjalizacja i habituacja, która zaczyna się już u hodowcy po narodzinach szczeniąt, a powinna być kontynuowana w nowym domu, do którego trafi szczenię. Bliski kontakt z człowiekiem oraz zapoznanie szczenięcia z odpowiednimi bodźcami pozwolą, aby nasze szczenię wyrosło na psa stabilnego psychicznie, bez płochliwych zachowań. Owczarek szkocki jest łatwy w ułożeniu i uwielbia pracę z człowiekiem. Praca z Collie musi być oparta na dobrej relacji z opiekunem. Owczarki szkockie są wrażliwe i delikatne, bardzo nie lubią podnoszenia na nie głosu oraz przemocy wobec nich. Takie zachowania przyniosą efekt odwrotny do zamierzonego.
Co z pielęgnacją sierści? Sierść owczarków szkockich jest piękna, ale pewnie wiążę się to z dużym wysiłkiem włożonym w jej pielęgnację.
Każdemu, kto zobaczy owczarka szkockiego Collie, od razu w głowie pojawia się dużo pracy z jego sierścią. Jeśli mamy do czynienia z psem o odpowiedniej strukturze włosa, pielęgnacja nie jest wcale taka straszna i czasochłonna. Przy systematycznym czesaniu (na przykład raz na dwa tygodnie) oraz kąpieli raz na kilka miesięcy, sierść ta nie stwarza problemu. Należy jedynie zwracać szczególną uwagę na sierść za uszami i na łapach, ponieważ to są miejsca, gdzie sierść najczęściej się kołtuni.
Jak przebiegają kontakty owczarków szkockich z dziećmi? Czy są to psiaki odpowiednie do domu, w którym mieszkają maluchy?
Collie jest psem rodzinnym. Świetnie odnajdzie się wśród dorosłych, ale też i pośród maluchów. Jest wrażliwy i delikatny, co doskonale pokazuje przy kontaktach z dziećmi.
Owczarek szkocki collie – elegancki, inteligentny i rodzinny pies.
A co ze zdrowiem? Czy są jakieś schorzenia lub choroby charakterystyczne dla tej rasy?
Każda rasa ma predyspozycje do pewnych chorób. U owczarków szkockich chorobami, do których mają predyspozycję, są dysplazja stawów biodrowych, anomalia oczu collie, postępujący zanik siatkówki, nadwrażliwość na pewne leki, mielopatia degeneracyjna. Hodowcy przeprowadzają u swoich psów badania genetyczne i kliniczne, więc dzięki temu możemy uniknąć rozmnażania chorych psów.
Czy może się Pan podzielić ciekawostkami dotyczącymi rasy?
Jedną z ciekawostek jest najważniejsza cecha charakteru owczarków szkockich Collie, a mianowicie, że jest to rasa „rozmawiająca” z człowiekiem. Gdy mówimy do psa, on potrafi przez szczekanie czy popiskiwanie nam „odpowiadać”. Ciekawe jest na pewno to, że sierść owczarków Collie posiada zdolność do samooczyszczania się. Pod wpływem wilgoci sierść się zwija, a w chwili schnięcia rozwija się i „wyrzuca” z siebie piach. Bardzo ważna i ciekawą cechą owczarków jest występujące „sznurowanie” podczas ruchu. Wiele osób myli to ze zbieżnym stawianiem kończyn, co jest nieprawidłową interpretacją. Owczarek Szkocki w ruchu powinien „sznurować”.
Bardzo dziękuję za rozmowę!
Rozmawiała: Martyna Major