Kluczem do kontroli linienia jest profilaktyka (zdrowa dieta i suplementacja) oraz pielęgnacja (kąpiel, wyczesywanie). Aby w pełni zadbać o psa i porządek w domu, nie można pomijać żadnego z tych czynników, bowiem ich działanie oparte jest o zasadę komplementarności. Wzajemnie się uzupełniają i dopełniają. Nawet najlepszy szampon nie zastąpi porządnego wyczesywania itp. W okresie wymiany okrywy włosowej warto jest więc poświęcić nieco więcej uwagi swojemu pupilowi. Wymiernymi efektami będą: mniejszy bałagan spowodowany wszędobylskimi psimi kłaczkami oraz wsparcie zdrowia psa i poprawa jego samopoczucia.
Tekst: inż. zootechnik EWA ZACZYŃSKA, groomer, behawiorysta,
Salon Pielęgnacji Psów ALADOR Tarnów
Czesanie – codzienny rytuał zdrowej sierści
Najlepsze efekty daje codzienny rytuał. Regularne wyczesywanie usuwa martwy włos gromadzący się w okrywie włosowej, przeciwdziała tworzeniu się kołtunów i filcu, poprawia wentylację skóry, pobudza krążenie oraz stymuluje wzrost nowego włosa. Pozostawienie martwego włosa – zwłaszcza u psów z obfitym podszerstkiem, prowadzi do problemów zdrowotnych. Tworzące się kołtuny mogą spowodować ból, a tym samym pies odczuwa dyskomfort i rozdrażnienie.
Kolejny problem to warstwy filcu. Zbita, twarda masa sierści utrudnia wentylację, zatrzymuje wilgoć i brud, stwarzając idealne warunki dla ektopasożytów i bakterii. Pod filcem mogą tworzyć się odparzenia i stany zapalne. W konsekwencji może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych oraz mało estetycznego wyglądu czworonoga. Spokojne czesanie – oprócz praktycznych następstw w postaci wyczesanej sierści – polepsza też samopoczucie psa. Delikatne drapanie grzebieniem przynosi zwierzęciu ulgę. Podobnie masaż skóry rękawicą gumową pozwala psiakowi zrelaksować się, odprężyć, a tym samym obniżyć poziom stresu. Odpowiednio dobrane akcesoria znacznie ułatwiają i przyspieszają pracę.
Oprócz powszechnie stosowanych szczotek i grzebieni można wypróbować trymery hakowe, tzw. coat king. Ich konstrukcja pozwala bez większego wysiłku wyczesywać martwy podszerstek i część włosa okrywowego. Szczególne zastosowanie mają u psów z podwójną okrywą – ze średnim lub długim włosem. Dla psów krótkowłosych z podszerstkiem dobrym rozwiązaniem będzie furminator.
Inne polecane akcesoria to:
- szczotka typu slicker (do rozplątywania sierści u psów długowłosych, kędzierzawych i szorstkowłosych),
- grzebień o szerokim rozstawie zębów do rozplątywania kołtunów, zwłaszcza przy sierści jedwabistej i kręconej,
- rękawica do masażu i wyciągania luźnego włosa dla psów krótkowłosych o podwójnej okrywie.
Akcesoria do czesania powinny być dostosowane do długości i struktury włosa. Użycie źle dobranego sprzętu nie tylko nie usunie włosa, ale może spowodować uszkodzenie łodygi zdrowych włosów lub zadrapania i skaleczenia skóry.
Kąpiel w okresie linienia
W okresie linienia można bezpiecznie zwiększyć częstotliwość kąpieli
Kąpiel psa w fazie zmiany okrywy włosowej jest wskazana, a wręcz zalecana. Jeszcze nie tak dawno temu można było spotkać się z opinią, że psa kąpie się, ale jak najrzadziej – najlepiej raz do roku. Wraz z poszerzeniem wiedzy na temat fizjologii psiej skóry oraz rozwojem kosmetologii wiele się zmieniło. Nowoczesne kosmetyki pielęgnacyjne są tak opracowywane, by dbać o psią skórę i sierść we właściwy sposób. Dotyczy to również okresu linienia. Producenci kosmetyków mocno personalizują swoje produkty. Można więc wybrać produkt wspierający pielęgnację oraz rozwiązujący konkretne problemy z sierścią. W szamponach eliminuje się detergenty, sztuczne barwniki, silikony, parabeny. Używa się natomiast coraz większą gamę różnorodnych substancji poprawiających kondycję okrywy włosowej.
Wracając do meritum – w okresie linienia można bezpiecznie zwiększyć częstotliwość kąpieli (zależnie od potrzeb) nawet do mycia raz w tygodniu. Warunkiem jest użycie wysokiej jakości kosmetyków, przeznaczonych dla psów w okresie linienia. Oczyszczona skóra nabiera zdrowego wyglądu, łatwiej się rozczesuje. Szampon usuwa nadmiar sebum, oczyszcza skórę z zanieczyszczeń (brud, kurz, piasek, złuszczony naskórek), co zmniejsza uczucie swędzenia. Dobry szampon pomaga usunąć martwy włos spośród zdrowych pasm, co w znaczącym stopniu ograniczy zaleganie psiej sierści w mieszkaniu.
Przede wszystkim, brudny włos gorzej rośnie. Preparaty myjące utrzymując psią sierść i skórę w czystości, odgrywają ważną rolę w tworzeniu fundamentu dla wzrostu nowych, zdrowych włosów.
Kosmetyki wspomagające pielęgnację
Obecnie dostępnych jest wiele preparatów ułatwiających pielęgnację sierści w okresie linienia. Najważniejsze funkcje, których opiekun oczekuje od stosowanych preparatów to:\
- przyspieszenie usuwania martwego włosa,
- nawilżanie,
- łagodzenie podrażnień i świądu,
- stymulacja wzrostu nowej okrywy włosowej.
Najlepsze efekty przynosi trzystopniowa pielęgnacja:
• Faza 1 szampon – oczyszczanie, usuwanie zanieczyszczeń, nadmiaru sebum oraz martwego naskórka,
• Faza 2 odżywka – odbudowa, regeneracja, rewitalizacja, nawilżenie,
• Faza 3 spray – wykończenie, domknięcie łuski włosa, wygładzenie.
SZAMPONY
Od szamponu wymaga się, by dobrze oczyścił włos oraz przygotował skórę i sierść do dalszej pielęgnacji. Kosmetyki te zawierają składniki regulujące wydzielanie sebum, zmniejszają łojotok, działają przeciwzapalnie, np. dzięki ekstraktowi z rumianku, lawendy, tymianku, zawartości pantenolu, owsa koloidalnego czy glinki. Ekstrakt z nagietka i alantoina stymulują wzrost młodego włosa. Aloes łagodzi swędzenie spowodowane suchością skóry. Szampony stosuje się również w celu regeneracji podrażnionego naskórka, odbudowy warstwy lipidowej, poprawy mikrokrążenia czy renowacji struktury włosa. Z tego względu receptury są wzbogacane np. o białka keratynowe, kolagen, lanolinę, glicerynę, kompleks witamin z grupy B (w tym biotynę, witaminę B7) oraz proteiny drożdżowe. Witaminy A i D przyspieszają regenerację skóry. Kolejnym składnikiem ważnym ze względu na swoją funkcję są proteiny jedwabiu, które wygładzają łuskę włosa, dzięki czemu włos staje się odporny na uszkodzenia mechaniczne (podczas czesania) oraz nie kołtuni się.
ODŻYWKI DO SIERŚCI
Odżywki do spłukiwania stosuje się na mokry włos po umyciu psa szamponem. W okresie linienia skóra i sierść wymagają odżywienia i nawilżenia, by ułatwić regenerację naskórka i pobudzić wzrost młodych włosów. Stosowanie odżywek ułatwia rozczesywanie, pomaga w usuwaniu martwego włosa, rozluźnia splątane pasma włosów, ogranicza wypadanie.
Odżywki zawierają składniki aktywne, m.in.:
- algi morskie, które poprawiają mikrokrążenie,
- proteiny owsa i jedwabiu – głęboko nawilżają, przywracają elastyczność włosa, nadają połysk,
- olej arganowy – wzmacnia cebulki włosowe, buduje warstwę ochronną,
- pantenol – łagodzi podrażnienia.
Składniki odżywcze, wnikając w łodygę i korzeń włosa wzmacniają go, nabłyszczają, chronią przed łamliwością. Dzięki odżywkom sierść jest miękka, lśniąca, podatna na czesanie, nawet przy bardzo gęstym włosie. Wystarczy nałożyć odżywkę na wilgotną sierść, pozostawić na kilka minut, a potem dokładnie spłukać.
SPRAY ZABEZPIECZAJĄCY
Jest to lekki preparat bez spłukiwania, który można stosować codziennie na suchą lub wilgotną sierść. Formuła zawiera delikatne substancje kondycjonujące oraz ekstrakty roślinne. Zawierają skondensowane składniki, m.in. cynk (wspomagający regenerację skóry i cebulek włosowych), olejek arganowy (chroniący przed przesuszeniem). Dodatki np. olejku mięty pieprzowej lub aloesu mają na celu koić podrażnienia i działać przeciwświądowo. Olejek jojoba nadaje połysk i uelastycznia włos.
Podczas linienia delikatna mgiełka odżywcza łagodzi matowienie skóry, ułatwia usuwanie martwego podszerstka. Zawiera też substancje zakwaszające, dzięki którym następuje domknięcie łuski włosa, wygładzenie i lepsze przyleganie do rdzenia. Dzięki temu łodyga włosa jest gładka, odporna na kruszenie i łamanie podczas intensywnego wyczesywania. Włosy nie zahaczają się wzajemnie o siebie, nie ulegają plątaniu się i filcowaniu.
Spray stosowany przed czesaniem chroni włos przed zerwaniem, zmniejsza elektryzowanie się sierści, eliminuje niesforne kołtuny. Zastosowany po kąpieli nadaje sierści piękny połysk i miękkość. Wspiera regenerację przesuszonej sierści, dlatego jest idealny w przypadku, gdy sierść potrzebuje nawilżenia z pominięciem pełnej pielęgnacji.
Spray wystarczy rozpylić na sierść. Najlepsze efekty daje przy codziennym stosowaniu. W razie problemów skórnych (świąd, podrażnienia) można stosować kilka razy w ciągu dnia.
LOTIONY ŁAGODZĄCE I PRZECIWŚWIĄDOWE
Są to płyny lub emulsje, które nakłada się na skórę. Stosuje się je w miejscach występowania podrażnień – świąd, zaczerwienienia. Można nakładać w przypadku łojotoku lub łupieżu. Zawierają w swoim składzie substancje kojące, np. ekstrakt z malwy, aloes, pantenol, masła roślinne. Wymienione składniki łagodzą uczucie swędzenia i pieczenia. Lotiony zawierają również substancje natłuszczające. Neutralne pH (5,5-7) pozwala na częste stosowanie, nawet na wrażliwą skórę.
Lotiony używa się w miejscach najsilniej podrażnianych. Niemal natychmiast przynoszą psu ulgę. Najlepiej stosować bezpośrednio po kąpieli.
Rola diety i suplementów w kondycji włosa
Nie ma mowy o pięknej, zdrowej sierści bez zabezpieczenia potrzeb żywieniowych. Żaden kosmetyk nie zadziała, jeśli nie dostarczy się organizmowi odpowiedniej ilości składników pokarmowych. Odpowiednio zbilansowana dieta odgrywa dużą rolę w okresie linienia. Pupil musi otrzymywać wystarczającą ilość wysokiej jakości białka oraz tłuszczy i witamin. Warto więc wybierać karmy o wysokiej wartości odżywczej. Dobrze jest ograniczyć zawartość błonnika w tym czasie. Składnik ten nieco zmniejsza wchłanialność składników odżywczych.
W przypadku znacznego pogorszenia jakości okrywy włosowej lub nadmiernego wypadania sierści warto skonsultować dietę z lekarzem weterynarii. Niekiedy może zaistnieć potrzeba wprowadzenia do żywienia specjalistycznych karm dermatologicznych. Receptura opracowana jest tak, by łagodzić stany zapalne i świąd. Charakteryzują się wysoką zawartością niezbędnych kwasów tłuszczowych, ograniczoną liczbą źródeł białka, wysoką strawnością, krótkim i nieskomplikowanym składem (poprawia to hipoalergiczność karmy), zawierają antyoksydanty wspierające barierę hydrolipidową oraz składniki wspomagające, np. prebiotyki.
CZEGO SZUKAĆ W SUPLEMENTACH?
kwasy tłuszczone Omega-3, Omega-6
Są one konieczne u psów ze skłonnością do suchej, łuszczącej się skóry. Omega-3 (DHA) charakteryzuje się działaniem przeciwzapalnym, wzmacnia barierę lipidową, zmniejsza suchość skóry. Omega-6 (kwas linolowy) zapobiega utracie wody. Źródła: siemię lniane, olej z łososia, olej lniany.
witaminy, mikroelementy i makroelementy
Witamina A reguluje proces keratynizacji skóry. Przy niedoborach włos staje się matowy i suchy. Witamina E – jako silny antyoksydant chroni komórki skóry przed stresem oksydacyjnym, poprawia elastyczność i nawilżenie. Cynk – wspomaga procesy gojenia i regeneracji. Biotyna – witamina B7 wspomaga procesy wzrostu włosów. Miedź i mangan biorą udział w syntezie melaniny, a tym samym poprawiają pigmentację włosa.
Suplementy dostępne są w sklepach zoologicznych w postaci tabletek, kapsułek lub płynnych mieszanek. Suplementowanie psa należy rozważyć, a najlepiej stosować je po konsultacji z weterynarzem. Pomimo ich dostępności i pozorów bezpieczeństwa, nadmierne dawki mogą mieć negatywne konsekwencje (zwłaszcza w przypadku kumulacji witamin w organizmie).
Nawodnienie
Pies musi mieć stały dostęp do wody, która ma wpływ także na stopień nawodnienia głębszych struktur skóry. Przy niedostatecznej podaży skóra traci elastyczność, jest przesuszona i łuszczy się.
Zrozumienie potrzeb psa w okresie sezonowej zmiany okrywy włosowej i kompleksowe podejście do pielęgnacji zdecydowanie poprawi stan okrywy włosowej oraz przyspieszy jej regenerację po zakończonym okresie linienia. Efektem żmudnych działań opiekuna będzie przywrócenie psu pięknego, zadbanego wyglądu.
Artykuł z magazynu PUPIL numer 2(42)/2026